Brabant Water moet mogelijk bedrijven in West-Brabant afsluiten van de watervoorziening. Dat weet het drinkwaterbedrijf over twee weken. Dan maakt de voorzieningenrechter in Breda bekend of Brabant Water meer grondwater op mag pompen. Begin dit jaar moest het drinkwaterbedrijf de capaciteit van het oppompstation aan de Gilzerbaan in Tilburg per direct terugbrengen van 18 miljoen naar 14,7 miljoen kuub.
De Brabantse Milieufederatie (BMF) en het Noordbrabants landschap stelden in 2023 beroep in tegen de vergunning van de provincie Noord-Brabant aan Brabant Water voor het vergroten van de drinkwaterwinning Gilzerbaan. Begin 2024 volgde een tussenuitspraak in de zaak waardoor het drinkwaterbedrijf 3,3 miljard liter minder grondwater mag oppompen.
Ernstige zorgen
De twee partijen maken zich vooral ernstig zorgen over het effect van de grondwaterontrekking bij al verdroogde gebieden, zoals natuurgebied Regte Heide. Dat ligt op korte afstand van het oppompstation aan de Gilzerbaan. Hoewel er de afgelopen jaren al verschillende maatregelen zijn uitgevoerd om verdroging tegen te gaan en aanvullende maatregelen in voorbereiding zijn, laten de recente droge jaren volgens de twee organisaties zien dat het gebied zeer kwetsbaar is voor verdere verdroging.
Voorlopige grens
In een tussenvonnis bepaalde de voorzieningenrechter in Breda op 6 juni dat 14,7 miljoen kuub voorlopig de grens is, meldt BN DeStem
Pas als duidelijk is dat de natuur geen schade ondervindt van het vergroten van de capaciteit, is meer oppompen toegestaan. Het tussenvonnis kwam voor Brabant Water ‘als een donderslag bij heldere hemel’.
Besluit opschorten
Tijdens een nieuwe rechtszitting drong het bedrijf aan om dit besluit op te schorten. De rechter gaf aan dat ze die belangenafweging niet kan maken. De rechtbank wacht eerst een uitvoerig onderzoek af naar de natuur, voordat een definitieve beslissing wordt genomen. Dat kan nog maanden duren. De advocaat van Brabant Water gaf aan dat er een acuut leveringsprobleem ontstaat. Hierdoor moet Brabant Water kiezen wie nog wel en wie niet water krijgt.
Peilstokken
Volgens directeur Rob van Dongen van Brabant Water is de Regte Heide inmiddels het ‘meest bemonsterde stukje in Nederland’. Er staan volgens hem meer peilstokken dan waar dan ook. Brabant Water investeerde een miljoen euro om precies te weten wat daar gebeurt. Dat het oppompen effect heeft staat vast. Door meer water op te pompen, daalt het grondwaterpeil met enkele tot 10 centimeter, blijkt uit de onderzoeken van de Brabantse Milieufederatie en het Noordbrabants landschap. De organisaties en Brabant Water zijn het volgens BNDeStem niet eens of dat wel of niet grote gevolgen heeft voor de ecologie.
Passende beoordeling
Al deze juridische discussies waren te vermijden geweest, gaf de rechter aan, als Brabant Water een passende beoordeling had gemaakt. Daarin worden de effecten beschreven en beoordeeld die het gevolg zijn van de vergunning. In dit geval dus extra waterwinning. “Als Brabant Water verder geen opties heeft om aan extra water te komen, waarom is deze stap dan niet gezet? Daar was ruim de tijd voor”, zei de rechter. Directeur Van Dongen zei dat deze optie nooit aan de orde is geweest. “Alle juristen en advocaten vertelden ons: jullie hebben een vergunning, die is rechtsgeldig.” De rechtbank doet over twee weken uitspraak.
Actie VNO-NCW
VNO-NCW Brabant Zeeland komt onmiddellijk in actie en heeft gesprekken aangevraagd met zowel Brabant Water als met de Gedeputeerde Staten, meldt de ondernemersvereniging.
“Als geen ander snapt VNO-NCW Brabant Zeeland dat waterafsluiting een onacceptabele maatregel is. Daarom laten we er geen gras over groeien en hebben we direct een gesprek aangevraagd met alle betrokkenen en hopen we spoedig tot een oplossing te komen.”
Ook bij de landelijke vereniging VNO-NCW is de kwestie aangekaart. Die meldde eerder al dat de hoeveelheid schoon water een probleem is in Nederland, onder andere door de toename van bewoners en huizen, terwijl er juist een afname is van beschikbaar water.
