Gerelateerde berichten

‘Natuurontwikkeling bedreigt alternatief hoogwatergeul Varik-Heesselt’

  • 18 april 2017

Vereniging Waalzinnig luidt de alarmbel voor natuurontwikkelingsplannen op de zuidoever van de Waal, tegenover het dorp Varik. Daardoor zou hun alternatief voor het plan van een hoogwatergeul op de noordelijke oever, waartegen de actiegroep al jaren strijdt, onmogelijk worden gemaakt. Het ontbreekt volgens Waalzinnig aan een samenhangende, integrale visie op de herinrichting van het rivierlandschap.

Het oorspronkelijke Deltaprogramma voorziet in de aanleg van een hoogwatergeul langs de Waal tussen het Gelderse Varik en Heesselt voor de afvoer van hoogwater in de toekomst. Deze plannen stuiten bij de inwoners op veel verzet, omdat de dorpen op een eiland komen te liggen. De Tweede Kamer nam een motie aan van de Kamerleden Smaling (SP) en Lutz-Jacobi (PvdA), waardoor ook alternatieven voor de hoogwatergeul moesten worden meegenomen in de MIRT-verkenning, die in juli 2016 is gestart.

Geulen
In september 2016 presenteerde Waalzinnig een nieuw alternatief voor de hoogwatergeul. Oud-ingenieur voor Rijkswaterstaat Frank Spaargaren ontwikkelde een plan waarbij evenwijdig aan de Waal in de uiterwaarden geulen worden aangelegd voor het vergroten van de afvoercapaciteit. De breedte en de diepte, maar vooral de lengte van deze geulen, bepaalt de mate van waterstandverlaging. Daarnaast zouden Deltadijken de waterveiligheid in het gebied moeten garanderen.

“Maar nu plannen Rijkswaterstaat en de provincie geen geulen in de uiterwaarden aan de zuidkant, maar bossen”, stelt Ernest Cartigny, woordvoerder van Waalzinnig. “Het lijkt er dus op dat het aantal mogelijke alternatieven voor de hoogwatergeul zeer beperkt wordt, door de keuzes die aan de andere kant genomen worden zonder enige coördinatie met het project in Varik-Heesselt.”

“Wij zijn niet tegen de hoogwatergeul als deze de enige oplossing voor een feitelijk probleem zou zijn”, benadrukt Cartigny. “Maar de alternatieven die nu onderzocht worden voldoen alle drie aan de criteria die aan de ingreep gesteld zijn. Dan ga je niet de duurste en meest ingrijpende voor de inwoners kiezen. En dat lijkt nu impliciet te gebeuren!”

Natuur herstellen en versterken
In de uiterwaarden van Wamel, Dreumel en Heerewaarden – op de zuidoever van de Waal – willen Rijkswaterstaat, de provincie Gelderland en Staatsbosbeheer met natuurontwikkeling aan de slag gaan, omdat volgens die partijen in de tweede helft van de vorige eeuw door normalisatie van de rivier, slechte waterkwaliteit en intensief agrarisch gebruik de natuurwaarden langs de Waal steeds meer achteruit zijn gegaan. Herinrichting van de uiterwaarden zou nodig zijn om de natuur weer te herstellen en te versterken. Het voornemen om juist in de uiterwaarden van Wamel, Dreumel en Heerewaarden de natuurwaarden te versterken, komt concreet voort uit vier beleidsplannen en -programma’s: de Kaderrichtlijn Water, Natura 2000, het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Nadere Uitwerking Rivierengebied (NURG).

Waterstandsneutraal
In opdracht van Rijkswaterstaat schreef de Antea Groep de ‘Notitie Reikwijdte en Detailniveau – Herinrichting uiterwaarden Wamel, Dreumel en Heerewaarden’, waarin onder meer staat geschreven: ‘Voor het project geldt geen doelstelling ten aanzien van het verlagen van het maatgevend hoogwater. Op basis van eerdere afwegingen en keuzes is ervoor gekozen het plangebied van uiterwaarden Wamel, Dreumel en Heerewaarden te gebruiken voor de natuuropgaven. Het realiseren van de natuurdoelstellingen is slecht te verenigen met inrichtingsmaatregelen die nodig zouden zijn voor een bijdrage aan het verlagen van waterstanden bij hoge rivierafvoeren. Dit laat onverlet dat het project waterstandsneutraal moet zijn: het project mag geen effect hebben op de rivier en/of hoogwaterstanden.’

Vereniging Waalzinnig was onaangenaam verrast door deze notitie, die ze enkele weken geleden voor het eerst in handen kreeg. Cartigny: “We hebben de notitie meteen doorgestuurd naar ingenieur Spaargaren. Hij stelt in een reactie dat het ontbreekt aan een voor beide oevers samenhangende, integrale en evenwichtige visie. Wij kunnen het daar van harte mee eens zijn.”

Opgeknipt
Spaargaren stelt dat de aanpak van de rivier in stukken wordt opgeknipt, waarbij verschillende accenten worden gelegd op aspecten als ruimte voor de rivier, ecologie in de uiterwaarden, binnendijkse landschappelijke waarden en vooral gevolgen voor bewoners en bedrijven. Dat leidt voor de projectgroep en bewoners tot onduidelijkheid, verwarring en onbegrip, meent Spaargaren. Volgens hem gebeurt de selectie van kansrijke oplossingen op basis van een mengeling van feitelijke gegevens en niet expliciet gemaakt beleid en/of bestuurlijke voorkeuren.

Waalzinnig onderzoekt momenteel de mogelijkheden om desnoods voor de rechter af te dwingen dat er een integrale visie voor het gebied wordt ontwikkeld, voor de noord- én de zuidoever.


(Waterforum Online)


Reacties (0)

U heeft een digitaal abonnement nodig om te kunnen reageren.