Waterschap Noorderzijlvest zoekt permanente oplossing Eemskanaal
|
 |
Waterschap Noorderzijlvest is maandag gestart met het aanbrengen van een dikke laag waterdichte klei op de verzwakte dijk langs het Eemskanaal. De kleilaag moet de dorpen langs het kanaal voorlopig beschermen tegen overstromingen. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een definitieve oplossing. “We zijn bezig met de business case voor de bouw van een gemaal bij Lauwersoog en onderzoeken of het plaatsen van een nieuwe, stalen damwand een optie is”, aldus Ate Wijnstra, procesmanager waterveiligheid van het waterschap.
Met de tijdelijke oplossing moet het lekken van kwelwater (piping) op het bovenste deel van de dijk stoppen. Wijnstra: “Op de eerste F16-beelden was duidelijk te zien dat er sprake was van piping. We zagen spiraalvormige, witte stroompjes op plaatsen in de dijk waarvan bekend was dat er water lekte. Helaas zijn er door een technisch mankement aan de apparatuur geen nieuwe F16-beelden gemaakt. We hadden heel graag gezien hoe de dijk er in vergelijking met de eerste beelden nu uitziet. De opnames vanuit de lucht zijn een waardevolle aanvulling omdat er van een groot gebied razendsnel beelden beschikbaar zijn. We hopen nu dat defensie bereid is om nogmaals met een F16 over het gebied te vliegen en opnames te maken.”
Bouw gemaal Lauwersoog
Over drie weken worden de noodwerkzaamheden afgerond en dan krijgt een permanente oplossing alle aandacht.“Een gemaal bij Lauwersoog is een optie omdat er dan te allen tijde kan worden gespuid, ” zegt Wijnstra. “Zo’n gemaal zal 150 tot 180 miljoen euro gaan kosten en we zijn druk bezig met het afronden van de business case.” Begin januari zei staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu nog tegen het Dagblad van het Noorden dat het rijk vooralsnog geen miljoenen euro's in een nieuw gemaal bij Lauwersoog zou steken. Dat was net voor de verplichte evacuatie van de inwoners van Woltersum, Wittewierum, Ten Boer en Ten Post.
Aanbrengen stalen damwand
De procesmanager waterveiligheid van Noorderzijlvest legt uit dat er meerdere opties worden onderzocht: “Een optie die we ook bekijken, is het plaatsen van een nieuwe, stalen damwand. Verderop is de dijk versterkt met zo’n damwand en daar lekt het niet. De oude constructie in de dijk bij Woltersum zou eigenlijk pas in 2016 worden afgeschreven, maar dat moment halen we nu naar voren. Overigens starten we niet met werkzaamheden voor we zeker weten dat dit de oplossing is. We zoeken samen met onafhankelijke adviesbureaus naar de beste oplossing en overleggen in dat kader ook veel met andere waterschappen.”
Illustratie plannen voor een tijdelijke oplossing
Veiligheidsnorm
Over de veiligheidsnormen die in Nederland gelden, is dit weekend discussie ontstaan. Zo ook in het gebied langs het Eemskanaal. Volgens de geldende norm (1:100) zou het gebied eens in de honderd jaar mogen overstromen. Wijnstra: “In 2005 zijn in de provincie Groningen voor de beheersgebieden van de waterschappen Noorderzijlvest en Hunze en Aa’s alle regionale keringen aangewezen en is de norm van 1:100 vastgesteld. Op basis van deze norm zijn alle keringen onderzocht, waaronder ook de Eemskanaalkade. Naar aanleiding van het onderzoek in 2005 is gebleken dat diverse trajecten van de Eemskanaalkade niet sterk genoeg waren. Zo moest de kade ten oosten van Woltersum over een lengte van 1800 meter worden versterkt. In 2005 zijn hier stalen damwanden geplaatst. Alle noodzakelijke werkzaamheden zijn destijds grotendeels uitgevoerd en op basis van onderzoek in 2006 voldeed de dijk aan de gestelde norm. Een deel van de kade ten oosten van Woltersum moet nu nog worden versterkt. Deze versterking maakt deel uit van de plannen voor het project Dijkpark, een ruimtelijke invulling van het gebied tussen Groningen en Woltersum. Uit onderzoek in 2005 bleek dat het dijktraject waar nu problemen zijn, voldeed aan de norm. Verbetering van dit traject stond dus niet gepland. Net als de bewoners van Woltersum constateerden ook medewerkers van het waterschap dat de kade regelmatig kwel vertoonde. Dit werd echter niet als verontrustend beschouwd. Ter voorbereiding op de uitvoering van het Dijkpark hebben wij een nieuw onderzoek laten uitvoeren naar de stabiliteit van de Eemskanaalkade. Bij dit onderzoek is geanticipeerd op een nieuwe nog vast te stellen norm en nieuwe toetsvoorschriften. Uit dit onderzoek bleek dat er meer werkzaamheden moeten worden uitgevoerd dan in 2005 was voorzien. Op 14 november 2011 zijn de plannen voor het Dijkpark gepresenteerd aan de omgeving. Daarbij is aangegeven dat de gezamenlijke overheden de Eemskanaalkade gaan versterken door hem breder te maken.”
Dijk is eigendom van de provincie
De dijk langs het Eemskanaal is op dit moment formeel eigendom van de provincie Groningen, maar volgens Wijnstra is dat niet de reden waarom versterking van de dijk werd uitgesteld. “We wisten dat er iets moest gebeuren, maar we wisten niet dat de staat van de dijk zo slecht was. De provincie Groningen draagt de dijk in 2015 aan het waterschap over, want het waterschap heeft immers alle expertise in huis. Daarover zijn al in het jaar 2000 afspraken gemaakt. Destijds is besloten dat de dijk in goede staat aan het waterschap zou worden overgebracht. De afgelopen jaren heeft de provincie gewerkt aan de beschoeiing van de dijk.” Overigens heeft de eigendomskwestie geen invloed gehad op de afhandeling van de crisissituatie. Wijnstra: “Tijdens de crisis hebben we uitstekend samengewerkt met de provincie. Het waterschap is verantwoordelijk voor de veiligheid en wij hebben dus de lead genomen. Daar was absoluut geen discussie over.”
Bodemdaling
In het gebied langs het Eemskanaal daalt de bodem als gevolg van gaswinning. Heeft dat nog een rol gespeeld bij de problemen die in het gebied zijn ontstaan? De prognoses voor de daling van de bodem zijn verspreid over tientallen jaren. We meten de dijken in een cyclus van zes jaar en bodem daalt dan hooguit enkele centimeters. Het is onze taak om de dijken sowieso op hoogte te houden. De oorzaak is voor ons niet zo interessant. Onder strikte voorwaarden kunnen we via de commissie bodemdaling een deel van de kosten claimen. Op last van de commissie bodemdaling worden er ook gemalen gebouwd om de gevolgen van gaswinning te compenseren”, besluit Wijnstra.
(WaterForum Online, 25 januari 2012) |
