Overheid investeert te weinig in topsector water
|
 |
De overheid stelt te weinig geld beschikbaar om de ambities van de Topsector Water waar te kunnen maken. Dat stelt Wim van Vierssen, directeur van KWR Watercycle Research Institute in een ingezonden brief aan WaterForum. Hij reageert daarmee op de plannen voor de verschillende topsectoren, waaronder de Topsector Water, die minister van Economische Zaken Verhagen vorige week aan de Tweede Kamer heeft gestuurd. Van Vierssen is niet de enige die kritiek levert. Ook elders binnen de watersector zijn soortgelijke geluiden te horen. Behalve dat er te weinig geld beschikbaar zou zijn, is de kritiek ook gericht op de eis van Verhagen dat het bedrijfsleven zelf 40 procent bijdraagt aan innovatie. Voor het mkb zou dat nauwelijks haalbaar zijn. Waterforum belde met Van Vierssen en vroeg hem om een toelichting.
U zegt dat de ambitie en de hoeveelheid geld niet ‘matchen’ waardoor een aantal innovatiecontracten van de topsectoren niet van de grond komt?
“In feite komt het erop neer dat de publieke uitdaging niet is geformuleerd. Er is een mismatch, ook in de psychologie van innoveren. Op basis van de huidige voorstellen is er een groot verschil tussen wat je zou moeten uitgeven om je positie waar te maken en dat wat je doet. Nu ontstaat er een soort stoelendans omdat de hoeveelheid geld die over de topsector verdeeld moet worden, zo verschrikkelijk beperkt is dat dit onmogelijk de basis kan zijn voor een offensieve, internationale strategie. Uiteindelijk wordt er geroepen dat de sector het zelf moet doen, maar dan slaat de discussie helemaal dood. Er is onvoldoende geld voor échte, nieuwe dingen. Als we uitgaan van de Europese norm dat 3 procent van de omzet van watertechnologie geïnvesteerd moet worden in research & development, is er een fors tekort. Nu moeten we bestaand geld, oud geld herverdelen. Dat kan gewoon niet.”
Hoe zou u de publieke uitdaging geformuleerd willen zien?
“We moeten samen met de overheid als afnemer van kostenbesparende waterinnovaties helder maken wat de uitdagingen zijn. In het innovatiecontract mis ik de onderwerpen waaruit de Nederlandse ambitie blijkt. Ik heb in de discussies de handreikingen gedaan om het Bestuursakkoord Water tot speelveld van de innovatieagenda te maken. Als de overheid aangeeft welke nieuwe innovaties nodig zijn omdat er in het eindrapport van de commissie feitenonderzoek nieuwe doelen zijn gesteld, kan zij een sociaal contract sluiten. Maak een aantal casussen waarbij de watersector wordt uitgedaagd doelen in de waterketen te realiseren. Kennisinstellingen en het mkb krijgen vervolgens een vastgesteld bedrag om specifieke problemen aan te pakken. Binnen het Bestuursakkoord Water zal dat de kosteneffectiviteit verbeteren. Neem bijvoorbeeld het probleem van de verspreiding van medicijnresten en hormoonverstorende stoffen via de rwzi’s in het milieu. Waar grijpen we in zodat de drinkwaterbedrijven niet op hoge kosten worden gejaagd om die stoffen er weer uit te halen?”
Maar dan botst de watersector met het huidige politieke beleid in Nederland om met ons milieubeleid in Brussel niet voorop te lopen.
“Ja, dat is jammer, maar Brussel zal op een gegeven moment ongetwijfeld met strengere normen op het gebied van water en milieu komen. Het gaat niet goed met het milieu. Door daar nu al op vooruit te lopen, kan de watersector een enorm voordeel behalen. Door te ‘oefenen’ met innovaties die inspelen op strengere normen, kunnen we als Nederland op dat gebied koploper worden en daarmee onze exportmogelijkheden vergroten. De regering vindt dat Nederland over zoveel waterkennis beschikt en dat we daarmee internationaal grote slagen kunnen maken, maar is dat wel zo? Tijdens mijn oratie vorige week in Delft heb ik laten zien hoe klein en kwetsbaar onze watertechnologiesector is. Niet om ons te downplayen maar om te laten zien dat we drie procent van de wereldkennis produceren op verschillende watergebieden. Relatief gezien is dat heel veel. De watersector is erg versnipperd, ook internationaal. Dat is op zich een aardig speelveld voor Nederlanders, want die weten donders goed hoe zij met versnippering moeten omgaan. Maar de drive van het hele systeem zit in feite in de publieke sector. Wereldwijd is de overheid een belangrijke partij als het gaat om drinkwater, afvalwater en riolering. Dat betekent dat je als overheid allereerst ambities duidelijk moet maken en daarna samen met kennisinstellingen en mkb om de tafel gaat zitten hoe dat gefinancierd moet worden. Daarom is het zo belangrijk om tot een sociaal contract te komen. Maar daar zijn we nog helemaal niet aan toegekomen. In feite had het Bestuursakkoord Water het sociale contract moeten vormen.”
Als Den Haag niet op de eis van de watersector ingaat, is het dan exit Topsector Water?
“Nee, ik ben geen pessimist en denk dat we er wel uit zullen komen. Ik zie om mij heen allemaal enthousiaste mensen die iets willen en daar de beste bedoelingen mee hebben. Aan de andere kant hebben wij ons als KWR samen met STOWA, RIONED aan de onderzoeksagenda verbonden. Wat er ook gebeurt, wij gaan in ieder geval door met samenwerken en steeds beter samenwerken. Daarnaast hebben wij ons met Wetsus verbonden voor de commerciële kant. Dat kenniscomplex trekt verder, maar het is erg jammer dat we het nu binnen een sociaal contract over een paar miljoen euro moeten hebben en over de verdeling over al die partijen. Daarom zeg ik: zet het spel van de stoelendans om in een honkbalspel en geef die bal een lel.”
(WaterForum Online, 25 januari 2012)ss
|
