Pointer
PFAS werden vroeger veel gebruikt werden in blusschuim (foto: PxHere).

Nederlandse provincies hebben 1603 mogelijke PFAS-bronlocaties in beeld. Op die locaties vonden in het verleden PFAS-activiteiten plaats, zoals brandweerkazernes en defensieterreinen. In Noord-Brabant worden de meeste PFAS-bronnen onderzocht: 851. Dit blijkt uit onderzoek van journalistiek onderzoeksplatform Pointer (KRO-NCRV).

Geactualiseerd op 8 mei 2024, 11:45u

Voor het einde van het jaar moeten alle provincies een lijst opstellen met PFAS-locaties. Het doel is om inzicht te krijgen in welke stukken grond met PFAS zijn verontreinigd. Om spoedeisende PFAS-houdende locaties op te ruimen, trekt het Rijk tot 2030 23 miljoen euro per jaar uit.

Seaspray

Volgens Pointer wordt overal waar onderzoekers kijken PFAS gevonden, zij het in wisselende gehalten. Met name in de kuststrook zit meer PFAS in de grond dan verder landinwaarts, vanwege de ‘seaspray’ vanuit de Noordzee. De provincie Noord-Holland doet daarom aanvullend onderzoek naar duintuintjes en de gewassen die daarop staan.

Brandweerkazernes

Noord-Brabant merkt 851 verdachte PFAS-bronlocaties aan, een aantal dat door aanvullend onderzoek waarschijnlijk nog gaat stijgen, meldt Pointer. Friesland heeft 104 plekken op het oog, waarvan 81 (voormalige) brandweerkazernes. Bij kazernes ligt mogelijk PFAS, omdat de stoffen vroeger veel gebruikt werden in blusschuim. In Gelderland, waar de provincie 400 potentiële locaties onderzoekt, ligt de focus met name op de Voltastraat in Doetinchem. Daar lag in het verleden brandblusschuim opgeslagen. De eigenaar van het bewuste bedrijf is failliet gegaan en de provincie Gelderland gaat samen met de gemeente Doetinchem de achtergelaten vaten opruimen.

Verschillende ‘snelheden’

Volgens Pointer zijn nog niet alle provincies gestart met PFAS-onderzoek: Zuid-Holland, Limburg en Overijssel hebben geen lijst aangeleverd met verdachte locaties. Ook zouden sommige provincies geen plekken hebben willen aanduiden. Zo heeft Zuid-Holland, wat met chemiebedrijf Chemours bij Dordrecht nota bene een erkende PFAS-bron heeft, volgens het onderzoeksplatform nog geen locaties aangemerkt. Het chemiebedrijf vroeg overigens recent nog een vergunning aan om PFAS-stoffen te lozen in de Beneden Merwede. In een reactie geeft de woordvoerder van de provincie Zuid-Holland het volgende aan: “Dit bericht klopt niet helemaal: we zijn wel degelijk begonnen met onderzoek naar potentiële bronnen, maar wij hebben nog geen aantallen genoemd omdat het onderzoek nog lopende is. Dat is door Pointer ten onrechte vertaald als ‘niet begonnen’.”

In Overijssel loopt de sanering van vervuilde PFAS-grond rond de voormalige Boekelose Stoomblekerij in de miljoenen euro’s. Dit najaar worden er vijftig tuinen in een nabijgelegen woonwijk afgegraven. Maar de provincie noemt de PFAS-locatie niet in de antwoorden aan Pointer.

Provincies bepalen zelf criteria

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat vraagt elke provincie om een lijst met vervuilde PFAS-locaties. Maar omdat de onderzoeken decentraal worden uitgevoerd, mag elke provincie zelf de criteria bepalen en dat zorgt voor verschillen in de resultaten. De provincie Noord-Brabant kijkt bijvoorbeeld veel breder naar PFAS dan de provincie Noord-Holland, die alleen de bodemverontreinigingen in kaart wil brengen die een risico vormen voor mensen en drinkwater. Noord-Holland neemt bijvoorbeeld Schiphol niet mee, omdat er geen woningen of drinkwatergebieden in de directe omgeving liggen. Op de luchthaven ligt echter wel 118.000 ton PFAS-grond opgeslagen.

Pointer is op zaterdagmiddag 4 mei uitgezonden bij KRO-NCRV op NPO Radio 1. U kunt het programma hier terugluisteren.

Bron: Pointer